Tajlandia

Terytorium dzisiejszej Tajlandii zamieszkane było już 4000 lat p.n.e. Najpierw przybyły na te ziemie ludy Mon, a następnie Khmerowie, którzy ulegli między X a XIII wiekiem n.e. Taj om (Thai), ludowi z południowo-zachodnich Chin. Tajowie, opanowawszy dorzecze Menamu, przyswoili sobie kulturę Khmerów, przyjęli buddyzm i na przełomie XII i XIII wieku utworzyli silne państwo Sukhotaj (na północy środkowej równiny), a następnie w XIV wieku buddyjskie królestwo Syjamu, obejmujące ziemie dzisiejszej Tajlandii i znaczną część Kambodży. Jego założycielem i pierwszym władcą (od 1350) był Rama Thibodi I. W pamięci potomnych zapisał się założeniem Ajutthai - stolicy królestwa, a także opracowaniem zbioru praw, obowiązujących częściowo do dzisiaj. Po okresie rozkwitu gospodarczego i kulturalnego Syjam był areną walk wewnętrznych o władzę, a od XVI wieku toczył nieustanne wojny w państwami ościennymi, zwłaszcza z Birmą. Mimo penetracji kraju przez Portugalczyków, Hiszpanów, Holendrów, Anglików i Francuzów, którzy dotarli tu najpierw w celach handlowych, Syjam uniknął skolonizowania przez Europejczyków. W roku 1767 Birmańczycy zniszczyli stolicę państwa i dokonali podboju Syjamu. Wkrótce jeden z dygnitarzy pokonanego królestwa, Phya Tak, uwolnił południową część kraju spod birmańskiego panowania. W roku 1782 gen. Czao Phya Czakri ogłosił się królem i już w nowej stolicy - Bangkoku - koronował się, przybrawszy imię Rama I. Dał on początek dynastii Czakri, sprawującej władzę w tym państwie do dziś. W XIX i na początku XX wieku zapoczątkowano modernizację kraju: zniesiono niewolnictwo, wysyłano młodzież na kształcenie do innych krajów, w tym do Europy, zawarto traktaty z państwami Europy Zachodniej (w 1855 roku z Wielką Brytanią, w 1856 roku z Francją) oraz Stanami Zjednoczonymi (1856), a następnie z innymi państwami europejskimi. W XIX wieku i na początku wieku XX Syjam był państwem buforowym pomiędzy krajami kolonialnymi Wielkiej Brytanii i Francji - utracił na ich rzecz (w wyniku zawartych traktatów) liczne prowincje (Kambodżę na rzecz Francji oraz sułtanaty: Kedah, Kelantan, Tereng-ganu i Perlis, na rzecz Wielkiej Brytanii). WI wojnie światowej uczestniczył od 1917 roku po stronie państw koalicyjnych. Po zakończeniu tej wojny wzrosła przewaga wpływów brytyjskich w państwie. W roku 1932 w wyniku bezkrwawego zamachu stanu Syjam został przekształcony z monarchii konstytucyjnej w monarchię absolutną. Od roku 1939 państwo zmieniło nazwę na Prathet Thai (Tajlandia), choć w latach 1946-1949 przejściowo przywrócono dawną nazwę. Podczas II wojny światowej Tajlandia była sojusznikiem Japonii i wypowiedziała wojnę Wielkiej Brytanii i Stanom Zjednoczonym, ale sama nie brała udziału w działaniach wojennych. Po wojnie otrzymała polityczne i ekonomiczne poparcie Stanów Zjednoczonych, z którymi zawarła sojusz. Od 1946 roku jest członkiem ONZ. Od roku 1939 do 1992 (z przerwami w latach 1944-1947 i 1973-1976) rządy w Tajlandii sprawowali wojskowi, którzy najczęściej przejmowali władzę w wyniku zamachu stanu. Od roku 1946 panuje król Rama IX.